🕉️ 19 November 2026, Thursday · 01:51:06 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पूषा (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूषापूषेपूषाः
द्वितीयापूषाम्पूषेपूषाः
तृतीयापूषयापूषाभ्याम्पूषाभिः
चतुर्थीपूषायैपूषाभ्याम्पूषाभ्यः
पञ्चमीपूषायाःपूषाभ्याम्पूषाभ्यः
षष्ठीपूषायाःपूषयोःपूषाणाम्
सप्तमीपूषायाम्पूषयोःपूषासु
सम्बोधनहे पूषेहे पूषेहे पूषाः

अर्थ: —
English: N. of the third Kalā of the moon, BrahmaP.

📚 अमरकोश में:
• सूर्य के और नाम (१.३.३१) — पर्याय: भास्वान्, विवस्वान्, सप्ताश्व, हरिदश्व, उष्णरश्मि, विकर्तन, अर्क, मार्तण्ड, मिहिर, अरुण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पूषन् (पुंलिङ्ग)

सूर्य

🔎 आपका लिखा रूप पूषा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापूषापूषणौपूषणः
द्वितीयापूषणम्पूषणौपूष्णः
तृतीयापूष्णापूषभ्याम्पूषभिः
चतुर्थीपूष्णेपूषभ्याम्पूषभ्यः
पञ्चमीपूष्णःपूषभ्याम्पूषभ्यः
षष्ठीपूष्णःपूष्णोःपूष्णाम्
सप्तमीपूषणि / पूष्णिपूष्णोःपूषसु
सम्बोधनहे पूषन्हे पूषणौहे पूषणः

अर्थ: सूर्य
संस्कृत: सूर्यः · पर्याय: सूर, सूर्य, अर्यमन्, आदित्य, द्वादशात्मन्
English: Sun

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें