🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:06:07 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पोट्टली (स्त्रीलिङ्ग)

पोटली, पुलिंदा, गठरी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापोट्टलीपोट्टल्यौपोट्टल्यः
द्वितीयापोट्टलीम्पोट्टल्यौपोट्टलीः
तृतीयापोट्टल्यापोट्टलीभ्याम्पोट्टलीभिः
चतुर्थीपोट्टल्यैपोट्टलीभ्याम्पोट्टलीभ्यः
पञ्चमीपोट्टल्याःपोट्टलीभ्याम्पोट्टलीभ्यः
षष्ठीपोट्टल्याःपोट्टल्योःपोट्टलीनाम्
सप्तमीपोट्टल्याम्पोट्टल्योःपोट्टलीषु
सम्बोधनहे पोट्टलिहे पोट्टल्यौहे पोट्टल्यः

अर्थ: पोटली, पुलिंदा, गठरी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें