🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:04:14 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रथिवि (स्त्रीलिङ्ग)

=पृथिवि, पृषो.

🔎 आपका लिखा रूप प्रथिवी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रथिविःप्रथिवीप्रथिवयः
द्वितीयाप्रथिविम्प्रथिवीप्रथिवीः
तृतीयाप्रथिव्याप्रथिविभ्याम्प्रथिविभिः
चतुर्थीप्रथिवये / प्रथिव्यैप्रथिविभ्याम्प्रथिविभ्यः
पञ्चमीप्रथिवेः / प्रथिव्याःप्रथिविभ्याम्प्रथिविभ्यः
षष्ठीप्रथिवेः / प्रथिव्याःप्रथिव्योःप्रथिवीनाम्
सप्तमीप्रथिवौ / प्रथिव्याम्प्रथिव्योःप्रथिविषु
सम्बोधनहे प्रथिवेहे प्रथिवीहे प्रथिवयः

अर्थ: =पृथिवि, पृषो.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें