🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:18:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रद्रव (पुंलिङ्ग)

दौड़ना, पलायन

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रद्रवःप्रद्रवौप्रद्रवाः
द्वितीयाप्रद्रवम्प्रद्रवौप्रद्रवान्
तृतीयाप्रद्रवेणप्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवैः
चतुर्थीप्रद्रवायप्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवेभ्यः
पञ्चमीप्रद्रवात् / प्रद्रवाद्प्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवेभ्यः
षष्ठीप्रद्रवस्यप्रद्रवयोःप्रद्रवाणाम्
सप्तमीप्रद्रवेप्रद्रवयोःप्रद्रवेषु
सम्बोधनहे प्रद्रवहे प्रद्रवौहे प्रद्रवाः

अर्थ: दौड़ना, पलायन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्रद्रव (नपुंसकलिङ्ग)

दौड़ना, पलायन

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रद्रवम्प्रद्रवेप्रद्रवाणि
द्वितीयाप्रद्रवम्प्रद्रवेप्रद्रवाणि
तृतीयाप्रद्रवेणप्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवैः
चतुर्थीप्रद्रवायप्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवेभ्यः
पञ्चमीप्रद्रवात् / प्रद्रवाद्प्रद्रवाभ्याम्प्रद्रवेभ्यः
षष्ठीप्रद्रवस्यप्रद्रवयोःप्रद्रवाणाम्
सप्तमीप्रद्रवेप्रद्रवयोःप्रद्रवेषु
सम्बोधनहे प्रद्रवहे प्रद्रवेहे प्रद्रवाणि

अर्थ: दौड़ना, पलायन
English: fluid, liquid, Suśr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें