🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:32:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रबर्ह (पुंलिङ्ग)

सर्वश्रेष्ठ, सर्वोत्तम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रबर्हःप्रबर्हौप्रबर्हाः
द्वितीयाप्रबर्हम्प्रबर्हौप्रबर्हान्
तृतीयाप्रबर्हेणप्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हैः
चतुर्थीप्रबर्हायप्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हेभ्यः
पञ्चमीप्रबर्हात् / प्रबर्हाद्प्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हेभ्यः
षष्ठीप्रबर्हस्यप्रबर्हयोःप्रबर्हाणाम्
सप्तमीप्रबर्हेप्रबर्हयोःप्रबर्हेषु
सम्बोधनहे प्रबर्हहे प्रबर्हौहे प्रबर्हाः

अर्थ: सर्वश्रेष्ठ, सर्वोत्तम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्रबर्ह (नपुंसकलिङ्ग)

सर्वश्रेष्ठ, सर्वोत्तम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रबर्हम्प्रबर्हेप्रबर्हाणि
द्वितीयाप्रबर्हम्प्रबर्हेप्रबर्हाणि
तृतीयाप्रबर्हेणप्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हैः
चतुर्थीप्रबर्हायप्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हेभ्यः
पञ्चमीप्रबर्हात् / प्रबर्हाद्प्रबर्हाभ्याम्प्रबर्हेभ्यः
षष्ठीप्रबर्हस्यप्रबर्हयोःप्रबर्हाणाम्
सप्तमीप्रबर्हेप्रबर्हयोःप्रबर्हेषु
सम्बोधनहे प्रबर्हहे प्रबर्हेहे प्रबर्हाणि

अर्थ: सर्वश्रेष्ठ, सर्वोत्तम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें