🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:36:53 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रभग्न (पुंलिङ्ग)

टूटकर टुकड़े-टुकड़े हुआ, कुचला हुआ, हराया हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रभग्नःप्रभग्नौप्रभग्नाः
द्वितीयाप्रभग्नम्प्रभग्नौप्रभग्नान्
तृतीयाप्रभग्नेनप्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नैः
चतुर्थीप्रभग्नायप्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नेभ्यः
पञ्चमीप्रभग्नात् / प्रभग्नाद्प्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नेभ्यः
षष्ठीप्रभग्नस्यप्रभग्नयोःप्रभग्नानाम्
सप्तमीप्रभग्नेप्रभग्नयोःप्रभग्नेषु
सम्बोधनहे प्रभग्नहे प्रभग्नौहे प्रभग्नाः

अर्थ: टूटकर टुकड़े-टुकड़े हुआ, कुचला हुआ, हराया हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्रभग्न (नपुंसकलिङ्ग)

टूटकर टुकड़े-टुकड़े हुआ, कुचला हुआ, हराया हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रभग्नम्प्रभग्नेप्रभग्नानि
द्वितीयाप्रभग्नम्प्रभग्नेप्रभग्नानि
तृतीयाप्रभग्नेनप्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नैः
चतुर्थीप्रभग्नायप्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नेभ्यः
पञ्चमीप्रभग्नात् / प्रभग्नाद्प्रभग्नाभ्याम्प्रभग्नेभ्यः
षष्ठीप्रभग्नस्यप्रभग्नयोःप्रभग्नानाम्
सप्तमीप्रभग्नेप्रभग्नयोःप्रभग्नेषु
सम्बोधनहे प्रभग्नहे प्रभग्नेहे प्रभग्नानि

अर्थ: टूटकर टुकड़े-टुकड़े हुआ, कुचला हुआ, हराया हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें