🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:24:05 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रमग्न (पुंलिङ्ग)

डूबा हुआ, गोता दिया हुआ, डुबोया हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रमग्नःप्रमग्नौप्रमग्नाः
द्वितीयाप्रमग्नम्प्रमग्नौप्रमग्नान्
तृतीयाप्रमग्नेनप्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नैः
चतुर्थीप्रमग्नायप्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नेभ्यः
पञ्चमीप्रमग्नात् / प्रमग्नाद्प्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नेभ्यः
षष्ठीप्रमग्नस्यप्रमग्नयोःप्रमग्नानाम्
सप्तमीप्रमग्नेप्रमग्नयोःप्रमग्नेषु
सम्बोधनहे प्रमग्नहे प्रमग्नौहे प्रमग्नाः

अर्थ: डूबा हुआ, गोता दिया हुआ, डुबोया हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्रमग्न (नपुंसकलिङ्ग)

डूबा हुआ, गोता दिया हुआ, डुबोया हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रमग्नम्प्रमग्नेप्रमग्नानि
द्वितीयाप्रमग्नम्प्रमग्नेप्रमग्नानि
तृतीयाप्रमग्नेनप्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नैः
चतुर्थीप्रमग्नायप्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नेभ्यः
पञ्चमीप्रमग्नात् / प्रमग्नाद्प्रमग्नाभ्याम्प्रमग्नेभ्यः
षष्ठीप्रमग्नस्यप्रमग्नयोःप्रमग्नानाम्
सप्तमीप्रमग्नेप्रमग्नयोःप्रमग्नेषु
सम्बोधनहे प्रमग्नहे प्रमग्नेहे प्रमग्नानि

अर्थ: डूबा हुआ, गोता दिया हुआ, डुबोया हुआ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें