🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:26:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रमापण (नपुंसकलिङ्ग)

वध, हत्या

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रमापणम्प्रमापणेप्रमापणानि
द्वितीयाप्रमापणम्प्रमापणेप्रमापणानि
तृतीयाप्रमापणेनप्रमापणाभ्याम्प्रमापणैः
चतुर्थीप्रमापणायप्रमापणाभ्याम्प्रमापणेभ्यः
पञ्चमीप्रमापणात् / प्रमापणाद्प्रमापणाभ्याम्प्रमापणेभ्यः
षष्ठीप्रमापणस्यप्रमापणयोःप्रमापणानाम्
सप्तमीप्रमापणेप्रमापणयोःप्रमापणेषु
सम्बोधनहे प्रमापणहे प्रमापणेहे प्रमापणानि

अर्थ: वध, हत्या
संस्कृत: पर्याय: निबर्हण, निकारण, विशारण, प्रवासन, परासन

📚 अमरकोश में:
• मारना (वध) (२.८.११२) — पर्याय: निबर्हण, निकारण, विशारण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें