🕉️ 23 November 2026, Monday · 03:38:56 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रलेप्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रलेप्यःप्रलेप्यौप्रलेप्याः
द्वितीयाप्रलेप्यम्प्रलेप्यौप्रलेप्यान्
तृतीयाप्रलेप्येनप्रलेप्याभ्याम्प्रलेप्यैः
चतुर्थीप्रलेप्यायप्रलेप्याभ्याम्प्रलेप्येभ्यः
पञ्चमीप्रलेप्यात् / प्रलेप्याद्प्रलेप्याभ्याम्प्रलेप्येभ्यः
षष्ठीप्रलेप्यस्यप्रलेप्ययोःप्रलेप्यानाम्
सप्तमीप्रलेप्येप्रलेप्ययोःप्रलेप्येषु
सम्बोधनहे प्रलेप्यहे प्रलेप्यौहे प्रलेप्याः

अर्थ: —
English: clean or well trimmed hair (perhaps correctly for a form प्रलेभ्य), L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬