🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:28:42 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रश्न (पुंलिङ्ग)

सवाल, पूछताछ, परिपृच्छा, परिप्रश्न

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रश्नःप्रश्नौप्रश्नाः
द्वितीयाप्रश्नम्प्रश्नौप्रश्नान्
तृतीयाप्रश्नेनप्रश्नाभ्याम्प्रश्नैः
चतुर्थीप्रश्नायप्रश्नाभ्याम्प्रश्नेभ्यः
पञ्चमीप्रश्नात् / प्रश्नाद्प्रश्नाभ्याम्प्रश्नेभ्यः
षष्ठीप्रश्नस्यप्रश्नयोःप्रश्नानाम्
सप्तमीप्रश्नेप्रश्नयोःप्रश्नेषु
सम्बोधनहे प्रश्नहे प्रश्नौहे प्रश्नाः

अर्थ: सवाल, पूछताछ, परिपृच्छा, परिप्रश्न
संस्कृत: पर्याय: अनुयोग, पृच्छा, स्वित्, उत, अथो

📚 अमरकोश में:
• प्रश्न के नाम (१.६.१०) — पर्याय: अनुयोग, पृच्छा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें