🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:32:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रश्लथ (पुंलिङ्ग)

- बहुत ढीला या पिलपिला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रश्लथःप्रश्लथौप्रश्लथाः
द्वितीयाप्रश्लथम्प्रश्लथौप्रश्लथान्
तृतीयाप्रश्लथेनप्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथैः
चतुर्थीप्रश्लथायप्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथेभ्यः
पञ्चमीप्रश्लथात् / प्रश्लथाद्प्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथेभ्यः
षष्ठीप्रश्लथस्यप्रश्लथयोःप्रश्लथानाम्
सप्तमीप्रश्लथेप्रश्लथयोःप्रश्लथेषु
सम्बोधनहे प्रश्लथहे प्रश्लथौहे प्रश्लथाः

अर्थ: - बहुत ढीला या पिलपिला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्रश्लथ (नपुंसकलिङ्ग)

- बहुत ढीला या पिलपिला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रश्लथम्प्रश्लथेप्रश्लथानि
द्वितीयाप्रश्लथम्प्रश्लथेप्रश्लथानि
तृतीयाप्रश्लथेनप्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथैः
चतुर्थीप्रश्लथायप्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथेभ्यः
पञ्चमीप्रश्लथात् / प्रश्लथाद्प्रश्लथाभ्याम्प्रश्लथेभ्यः
षष्ठीप्रश्लथस्यप्रश्लथयोःप्रश्लथानाम्
सप्तमीप्रश्लथेप्रश्लथयोःप्रश्लथेषु
सम्बोधनहे प्रश्लथहे प्रश्लथेहे प्रश्लथानि

अर्थ: - बहुत ढीला या पिलपिला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें