🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:48:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्रेतालय (पुंलिङ्ग)

प्रेत (इस संसार से गया हुआ, मृत) + अलय (अनश्वरता, स्थायित्व)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्रेतालयःप्रेतालयौप्रेतालयाः
द्वितीयाप्रेतालयम्प्रेतालयौप्रेतालयान्
तृतीयाप्रेतालयेनप्रेतालयाभ्याम्प्रेतालयैः
चतुर्थीप्रेतालयायप्रेतालयाभ्याम्प्रेतालयेभ्यः
पञ्चमीप्रेतालयात् / प्रेतालयाद्प्रेतालयाभ्याम्प्रेतालयेभ्यः
षष्ठीप्रेतालयस्यप्रेतालययोःप्रेतालयानाम्
सप्तमीप्रेतालयेप्रेतालययोःप्रेतालयेषु
सम्बोधनहे प्रेतालयहे प्रेतालयौहे प्रेतालयाः

अर्थ: प्रेत (इस संसार से गया हुआ, मृत) + अलय (अनश्वरता, स्थायित्व)
English: a kind of thorn-apple, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬