🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:54:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्लवगति (स्त्रीलिङ्ग)

मेंढक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्लवगतिःप्लवगतीप्लवगतयः
द्वितीयाप्लवगतिम्प्लवगतीप्लवगतीः
तृतीयाप्लवगत्याप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभिः
चतुर्थीप्लवगतये / प्लवगत्यैप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभ्यः
पञ्चमीप्लवगतेः / प्लवगत्याःप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभ्यः
षष्ठीप्लवगतेः / प्लवगत्याःप्लवगत्योःप्लवगतीनाम्
सप्तमीप्लवगतौ / प्लवगत्याम्प्लवगत्योःप्लवगतिषु
सम्बोधनहे प्लवगतेहे प्लवगतीहे प्लवगतयः

अर्थ: मेंढक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्लवगति (पुंलिङ्ग)

मेंढक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्लवगतिःप्लवगतीप्लवगतयः
द्वितीयाप्लवगतिम्प्लवगतीप्लवगतीन्
तृतीयाप्लवगतिनाप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभिः
चतुर्थीप्लवगतयेप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभ्यः
पञ्चमीप्लवगतेःप्लवगतिभ्याम्प्लवगतिभ्यः
षष्ठीप्लवगतेःप्लवगत्योःप्लवगतीनाम्
सप्तमीप्लवगतौप्लवगत्योःप्लवगतिषु
सम्बोधनहे प्लवगतेहे प्लवगतीहे प्लवगतयः

अर्थ: मेंढक
English: ‘moving by jumps’, a frog, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें