🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:52:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

प्लावित (पुंलिङ्ग)

तैराया गया, बहाया गया, जलथल किया गया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्लावितःप्लावितौप्लाविताः
द्वितीयाप्लावितम्प्लावितौप्लावितान्
तृतीयाप्लावितेनप्लाविताभ्याम्प्लावितैः
चतुर्थीप्लावितायप्लाविताभ्याम्प्लावितेभ्यः
पञ्चमीप्लावितात् / प्लाविताद्प्लाविताभ्याम्प्लावितेभ्यः
षष्ठीप्लावितस्यप्लावितयोःप्लावितानाम्
सप्तमीप्लावितेप्लावितयोःप्लावितेषु
सम्बोधनहे प्लावितहे प्लावितौहे प्लाविताः

अर्थ: तैराया गया, बहाया गया, जलथल किया गया

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

प्लावित (नपुंसकलिङ्ग)

तैराया गया, बहाया गया, जलथल किया गया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाप्लावितम्प्लावितेप्लावितानि
द्वितीयाप्लावितम्प्लावितेप्लावितानि
तृतीयाप्लावितेनप्लाविताभ्याम्प्लावितैः
चतुर्थीप्लावितायप्लाविताभ्याम्प्लावितेभ्यः
पञ्चमीप्लावितात् / प्लाविताद्प्लाविताभ्याम्प्लावितेभ्यः
षष्ठीप्लावितस्यप्लावितयोःप्लावितानाम्
सप्तमीप्लावितेप्लावितयोःप्लावितेषु
सम्बोधनहे प्लावितहे प्लावितेहे प्लावितानि

अर्थ: तैराया गया, बहाया गया, जलथल किया गया

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें