🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:14:09 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

फर्फरीक (पुंलिङ्ग)

फर्फरादेशः" खुले हुए हाथ की हथेली

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफर्फरीकःफर्फरीकौफर्फरीकाः
द्वितीयाफर्फरीकम्फर्फरीकौफर्फरीकान्
तृतीयाफर्फरीकेणफर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकैः
चतुर्थीफर्फरीकायफर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकेभ्यः
पञ्चमीफर्फरीकात् / फर्फरीकाद्फर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकेभ्यः
षष्ठीफर्फरीकस्यफर्फरीकयोःफर्फरीकाणाम्
सप्तमीफर्फरीकेफर्फरीकयोःफर्फरीकेषु
सम्बोधनहे फर्फरीकहे फर्फरीकौहे फर्फरीकाः

अर्थ: फर्फरादेशः" खुले हुए हाथ की हथेली

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

फर्फरीक (नपुंसकलिङ्ग)

ताजा अंकुर या टहनी का अंखुवा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफर्फरीकम्फर्फरीकेफर्फरीकाणि
द्वितीयाफर्फरीकम्फर्फरीकेफर्फरीकाणि
तृतीयाफर्फरीकेणफर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकैः
चतुर्थीफर्फरीकायफर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकेभ्यः
पञ्चमीफर्फरीकात् / फर्फरीकाद्फर्फरीकाभ्याम्फर्फरीकेभ्यः
षष्ठीफर्फरीकस्यफर्फरीकयोःफर्फरीकाणाम्
सप्तमीफर्फरीकेफर्फरीकयोःफर्फरीकेषु
सम्बोधनहे फर्फरीकहे फर्फरीकेहे फर्फरीकाणि

अर्थ: ताजा अंकुर या टहनी का अंखुवा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें