🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:36:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

फलकपाणि (पुंलिङ्ग)

ढाल से सुसज्जित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफलकपाणिःफलकपाणीफलकपाणयः
द्वितीयाफलकपाणिम्फलकपाणीफलकपाणीन्
तृतीयाफलकपाणिनाफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभिः
चतुर्थीफलकपाणयेफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
पञ्चमीफलकपाणेःफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
षष्ठीफलकपाणेःफलकपाण्योःफलकपाणीनाम्
सप्तमीफलकपाणौफलकपाण्योःफलकपाणिषु
सम्बोधनहे फलकपाणेहे फलकपाणीहे फलकपाणयः

अर्थ: ढाल से सुसज्जित
संस्कृत: पर्याय: चर्मिन्

📚 अमरकोश में:
• ढाल वाला (२.८.७१) — पर्याय: चर्मी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

फलकपाणि (स्त्रीलिङ्ग)

ढाल से सुसज्जित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफलकपाणिःफलकपाणीफलकपाणयः
द्वितीयाफलकपाणिम्फलकपाणीफलकपाणीः
तृतीयाफलकपाण्याफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभिः
चतुर्थीफलकपाणये / फलकपाण्यैफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
पञ्चमीफलकपाणेः / फलकपाण्याःफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
षष्ठीफलकपाणेः / फलकपाण्याःफलकपाण्योःफलकपाणीनाम्
सप्तमीफलकपाणौ / फलकपाण्याम्फलकपाण्योःफलकपाणिषु
सम्बोधनहे फलकपाणेहे फलकपाणीहे फलकपाणयः

अर्थ: ढाल से सुसज्जित
संस्कृत: पर्याय: चर्मिन्

📚 अमरकोश में:
• ढाल वाला (२.८.७१) — पर्याय: चर्मी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

फलकपाणि (नपुंसकलिङ्ग)

ढाल से सुसज्जित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफलकपाणिफलकपाणिनीफलकपाणीनि
द्वितीयाफलकपाणिफलकपाणिनीफलकपाणीनि
तृतीयाफलकपाणिनाफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभिः
चतुर्थीफलकपाणिने / फलकपाणयेफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
पञ्चमीफलकपाणिनः / फलकपाणेःफलकपाणिभ्याम्फलकपाणिभ्यः
षष्ठीफलकपाणिनः / फलकपाणेःफलकपाणिनोः / फलकपाण्योःफलकपाणीनाम्
सप्तमीफलकपाणिनि / फलकपाणौफलकपाणिनोः / फलकपाण्योःफलकपाणिषु
सम्बोधनहे फलकपाणि / हे फलकपाणेहे फलकपाणिनीहे फलकपाणीनि

अर्थ: ढाल से सुसज्जित
संस्कृत: पर्याय: चर्मिन्

📚 अमरकोश में:
• ढाल वाला (२.८.७१) — पर्याय: चर्मी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें