🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:15:00 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

फल्ग्व (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफल्ग्वःफल्ग्वौफल्ग्वाः
द्वितीयाफल्ग्वम्फल्ग्वौफल्ग्वान्
तृतीयाफल्ग्वेनफल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वैः
चतुर्थीफल्ग्वायफल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वेभ्यः
पञ्चमीफल्ग्वात् / फल्ग्वाद्फल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वेभ्यः
षष्ठीफल्ग्वस्यफल्ग्वयोःफल्ग्वानाम्
सप्तमीफल्ग्वेफल्ग्वयोःफल्ग्वेषु
सम्बोधनहे फल्ग्वहे फल्ग्वौहे फल्ग्वाः

अर्थ: —
English: weak, feeble, RV. iv, 5, 14.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

फल्ग्व (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाफल्ग्वम्फल्ग्वेफल्ग्वानि
द्वितीयाफल्ग्वम्फल्ग्वेफल्ग्वानि
तृतीयाफल्ग्वेनफल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वैः
चतुर्थीफल्ग्वायफल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वेभ्यः
पञ्चमीफल्ग्वात् / फल्ग्वाद्फल्ग्वाभ्याम्फल्ग्वेभ्यः
षष्ठीफल्ग्वस्यफल्ग्वयोःफल्ग्वानाम्
सप्तमीफल्ग्वेफल्ग्वयोःफल्ग्वेषु
सम्बोधनहे फल्ग्वहे फल्ग्वेहे फल्ग्वानि

अर्थ: —
English: weak, feeble, RV. iv, 5, 14.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें