🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:18:35 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

बर्स्व (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबर्स्वःबर्स्वौबर्स्वाः
द्वितीयाबर्स्वम्बर्स्वौबर्स्वान्
तृतीयाबर्स्वेनबर्स्वाभ्याम्बर्स्वैः
चतुर्थीबर्स्वायबर्स्वाभ्याम्बर्स्वेभ्यः
पञ्चमीबर्स्वात् / बर्स्वाद्बर्स्वाभ्याम्बर्स्वेभ्यः
षष्ठीबर्स्वस्यबर्स्वयोःबर्स्वानाम्
सप्तमीबर्स्वेबर्स्वयोःबर्स्वेषु
सम्बोधनहे बर्स्वहे बर्स्वौहे बर्स्वाः

अर्थ: —
English: (prob.) the socket of a tooth, VS.; Kāṭh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें