🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:24:18 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

बह्वप् (पुंलिङ्ग)

जलयुक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबह्वप्बह्वपौबह्वपः
द्वितीयाबह्वपम्बह्वपौबह्वपः
तृतीयाबह्वपाबह्वप्भ्याम्बह्वप्भिः
चतुर्थीबह्वपेबह्वप्भ्याम्बह्वप्भ्यः
पञ्चमीबह्वपःबह्वप्भ्याम्बह्वप्भ्यः
षष्ठीबह्वपःबह्वपोःबह्वपाम्
सप्तमीबह्वपिबह्वपोःबह्वप्ट्सु / बह्वप्ठ्सु / बह्वप्सु
सम्बोधनहे बह्वप्हे बह्वपौहे बह्वपः

अर्थ: जलयुक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

बह्वप् (नपुंसकलिङ्ग)

जलयुक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबह्वप् / बह्वब्बह्वपीबह्वम्पि / बह्वाम्पि
द्वितीयाबह्वप् / बह्वब्बह्वपीबह्वम्पि / बह्वाम्पि
तृतीयाबह्वपाबह्वद्भ्याम्बह्वद्भिः
चतुर्थीबह्वपेबह्वद्भ्याम्बह्वद्भ्यः
पञ्चमीबह्वपःबह्वद्भ्याम्बह्वद्भ्यः
षष्ठीबह्वपःबह्वपोःबह्वपाम्
सप्तमीबह्वपिबह्वपोःबह्वप्सु
सम्बोधनहे बह्वप् / हे बह्वब्हे बह्वपीहे बह्वम्पि / हे बह्वाम्पि

अर्थ: जलयुक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें