🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:51:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

बुस्त (नपुंसकलिङ्ग)

भुने हुए माँस का टुकड़ा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबुस्तम्बुस्तेबुस्तानि
द्वितीयाबुस्तम्बुस्तेबुस्तानि
तृतीयाबुस्तेनबुस्ताभ्याम्बुस्तैः
चतुर्थीबुस्तायबुस्ताभ्याम्बुस्तेभ्यः
पञ्चमीबुस्तात् / बुस्ताद्बुस्ताभ्याम्बुस्तेभ्यः
षष्ठीबुस्तस्यबुस्तयोःबुस्तानाम्
सप्तमीबुस्तेबुस्तयोःबुस्तेषु
सम्बोधनहे बुस्तहे बुस्तेहे बुस्तानि

अर्थ: भुने हुए माँस का टुकड़ा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

बुस्त (पुंलिङ्ग)

भुने हुए माँस का टुकड़ा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबुस्तःबुस्तौबुस्ताः
द्वितीयाबुस्तम्बुस्तौबुस्तान्
तृतीयाबुस्तेनबुस्ताभ्याम्बुस्तैः
चतुर्थीबुस्तायबुस्ताभ्याम्बुस्तेभ्यः
पञ्चमीबुस्तात् / बुस्ताद्बुस्ताभ्याम्बुस्तेभ्यः
षष्ठीबुस्तस्यबुस्तयोःबुस्तानाम्
सप्तमीबुस्तेबुस्तयोःबुस्तेषु
सम्बोधनहे बुस्तहे बुस्तौहे बुस्ताः

अर्थ: भुने हुए माँस का टुकड़ा
English: n. (g. अर्धर्चादि) the burnt exterior of roast meat, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें