🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:22:35 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

बैन्दव (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबैन्दवःबैन्दवौबैन्दवाः
द्वितीयाबैन्दवम्बैन्दवौबैन्दवान्
तृतीयाबैन्दवेनबैन्दवाभ्याम्बैन्दवैः
चतुर्थीबैन्दवायबैन्दवाभ्याम्बैन्दवेभ्यः
पञ्चमीबैन्दवात् / बैन्दवाद्बैन्दवाभ्याम्बैन्दवेभ्यः
षष्ठीबैन्दवस्यबैन्दवयोःबैन्दवानाम्
सप्तमीबैन्दवेबैन्दवयोःबैन्दवेषु
सम्बोधनहे बैन्दवहे बैन्दवौहे बैन्दवाः

अर्थ: —
English: (also written वै°) patr. fr. बिन्दु g. बिदादि.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें