🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:40:07 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भक्तमाला (स्त्रीलिङ्ग)

भक्त (पूजक, आराधक) + माला (हार, स्रज्)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभक्तमालाभक्तमालेभक्तमालाः
द्वितीयाभक्तमालाम्भक्तमालेभक्तमालाः
तृतीयाभक्तमालयाभक्तमालाभ्याम्भक्तमालाभिः
चतुर्थीभक्तमालायैभक्तमालाभ्याम्भक्तमालाभ्यः
पञ्चमीभक्तमालायाःभक्तमालाभ्याम्भक्तमालाभ्यः
षष्ठीभक्तमालायाःभक्तमालयोःभक्तमालानाम्
सप्तमीभक्तमालायाम्भक्तमालयोःभक्तमालासु
सम्बोधनहे भक्तमालेहे भक्तमालेहे भक्तमालाः

अर्थ: भक्त (पूजक, आराधक) + माला (हार, स्रज्)
English: N. of wk. (and °लाग्र-ग्रन्थ m. cf. RTL. 117)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬