🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:34:11 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भक्षितृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभक्षिताभक्षितारौभक्षितारः
द्वितीयाभक्षितारम्भक्षितारौभक्षितॄन्
तृतीयाभक्षित्राभक्षितृभ्याम्भक्षितृभिः
चतुर्थीभक्षित्रेभक्षितृभ्याम्भक्षितृभ्यः
पञ्चमीभक्षितुःभक्षितृभ्याम्भक्षितृभ्यः
षष्ठीभक्षितुःभक्षित्रोःभक्षितॄणाम्
सप्तमीभक्षितरिभक्षित्रोःभक्षितृषु
सम्बोधनहे भक्षितःहे भक्षितारौहे भक्षितारः

अर्थ: —
English: = °क्षयितृ, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भक्षितृ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभक्षितृभक्षितृणीभक्षितॄणि
द्वितीयाभक्षितृभक्षितृणीभक्षितॄणि
तृतीयाभक्षितृणा / भक्षित्राभक्षितृभ्याम्भक्षितृभिः
चतुर्थीभक्षितृणे / भक्षित्रेभक्षितृभ्याम्भक्षितृभ्यः
पञ्चमीभक्षितृणः / भक्षितुःभक्षितृभ्याम्भक्षितृभ्यः
षष्ठीभक्षितृणः / भक्षितुःभक्षितृणोः / भक्षित्रोःभक्षितॄणाम्
सप्तमीभक्षितृणि / भक्षितरिभक्षितृणोः / भक्षित्रोःभक्षितृषु
सम्बोधनहे भक्षितृ / हे भक्षितःहे भक्षितृणीहे भक्षितॄणि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬