🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:29:37 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भगास्य (पुंलिङ्ग)

भग (अच्छी किस्मत्, भाग्य) + आस्य (मुँह, विवर-ब्रणास्यम्)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभगास्यःभगास्यौभगास्याः
द्वितीयाभगास्यम्भगास्यौभगास्यान्
तृतीयाभगास्येनभगास्याभ्याम्भगास्यैः
चतुर्थीभगास्यायभगास्याभ्याम्भगास्येभ्यः
पञ्चमीभगास्यात् / भगास्याद्भगास्याभ्याम्भगास्येभ्यः
षष्ठीभगास्यस्यभगास्ययोःभगास्यानाम्
सप्तमीभगास्येभगास्ययोःभगास्येषु
सम्बोधनहे भगास्यहे भगास्यौहे भगास्याः

अर्थ: भग (अच्छी किस्मत्, भाग्य) + आस्य (मुँह, विवर-ब्रणास्यम्)
English: whose mouth is used as a vulva, Viṣṇ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भगास्य (नपुंसकलिङ्ग)

भग (अच्छी किस्मत्, भाग्य) + आस्य (मुँह, जबड़ा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभगास्यम्भगास्येभगास्यानि
द्वितीयाभगास्यम्भगास्येभगास्यानि
तृतीयाभगास्येनभगास्याभ्याम्भगास्यैः
चतुर्थीभगास्यायभगास्याभ्याम्भगास्येभ्यः
पञ्चमीभगास्यात् / भगास्याद्भगास्याभ्याम्भगास्येभ्यः
षष्ठीभगास्यस्यभगास्ययोःभगास्यानाम्
सप्तमीभगास्येभगास्ययोःभगास्येषु
सम्बोधनहे भगास्यहे भगास्येहे भगास्यानि

अर्थ: भग (अच्छी किस्मत्, भाग्य) + आस्य (मुँह, जबड़ा)
English: whose mouth is used as a vulva, Viṣṇ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें