🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:57:54 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भङ्गकर (पुंलिङ्ग)

भङ्ग (टूटना, टूट जाना) + कर (करोति, कीर्यते अनेन इति)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभङ्गकरःभङ्गकरौभङ्गकराः
द्वितीयाभङ्गकरम्भङ्गकरौभङ्गकरान्
तृतीयाभङ्गकरेणभङ्गकराभ्याम्भङ्गकरैः
चतुर्थीभङ्गकरायभङ्गकराभ्याम्भङ्गकरेभ्यः
पञ्चमीभङ्गकरात् / भङ्गकराद्भङ्गकराभ्याम्भङ्गकरेभ्यः
षष्ठीभङ्गकरस्यभङ्गकरयोःभङ्गकराणाम्
सप्तमीभङ्गकरेभङ्गकरयोःभङ्गकरेषु
सम्बोधनहे भङ्गकरहे भङ्गकरौहे भङ्गकराः

अर्थ: भङ्ग (टूटना, टूट जाना) + कर (करोति, कीर्यते अनेन इति)
English: N. of two men (sons of Avikṣit and Sattrā-jit), MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें