🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:39:28 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भटित्र (पुंलिङ्ग)

शलाका पर रखकर पकाया गया मांस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभटित्रःभटित्रौभटित्राः
द्वितीयाभटित्रम्भटित्रौभटित्रान्
तृतीयाभटित्रेणभटित्राभ्याम्भटित्रैः
चतुर्थीभटित्रायभटित्राभ्याम्भटित्रेभ्यः
पञ्चमीभटित्रात् / भटित्राद्भटित्राभ्याम्भटित्रेभ्यः
षष्ठीभटित्रस्यभटित्रयोःभटित्राणाम्
सप्तमीभटित्रेभटित्रयोःभटित्रेषु
सम्बोधनहे भटित्रहे भटित्रौहे भटित्राः

अर्थ: शलाका पर रखकर पकाया गया मांस
संस्कृत: पर्याय: शूलाकृत, शूल्य

📚 अमरकोश में:
• ) सलाख़ पर भुना (२.९.४५) — पर्याय: शूलाकृत, शूल्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भटित्र (नपुंसकलिङ्ग)

शलाका पर रखकर पकाया गया मांस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभटित्रम्भटित्रेभटित्राणि
द्वितीयाभटित्रम्भटित्रेभटित्राणि
तृतीयाभटित्रेणभटित्राभ्याम्भटित्रैः
चतुर्थीभटित्रायभटित्राभ्याम्भटित्रेभ्यः
पञ्चमीभटित्रात् / भटित्राद्भटित्राभ्याम्भटित्रेभ्यः
षष्ठीभटित्रस्यभटित्रयोःभटित्राणाम्
सप्तमीभटित्रेभटित्रयोःभटित्रेषु
सम्बोधनहे भटित्रहे भटित्रेहे भटित्राणि

अर्थ: शलाका पर रखकर पकाया गया मांस
संस्कृत: पर्याय: शूलाकृत, शूल्य

📚 अमरकोश में:
• ) सलाख़ पर भुना (२.९.४५) — पर्याय: शूलाकृत, शूल्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें