🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:26:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भद्रावह (पुंलिङ्ग)

भद्र (कृपालु, सदय) + आवह (उत्पन्न करने वाला, राह दिखाने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभद्रावहःभद्रावहौभद्रावहाः
द्वितीयाभद्रावहम्भद्रावहौभद्रावहान्
तृतीयाभद्रावहेणभद्रावहाभ्याम्भद्रावहैः
चतुर्थीभद्रावहायभद्रावहाभ्याम्भद्रावहेभ्यः
पञ्चमीभद्रावहात् / भद्रावहाद्भद्रावहाभ्याम्भद्रावहेभ्यः
षष्ठीभद्रावहस्यभद्रावहयोःभद्रावहाणाम्
सप्तमीभद्रावहेभद्रावहयोःभद्रावहेषु
सम्बोधनहे भद्रावहहे भद्रावहौहे भद्रावहाः

अर्थ: भद्र (कृपालु, सदय) + आवह (उत्पन्न करने वाला, राह दिखाने वाला)
English: causing prosperity

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भद्रावह (नपुंसकलिङ्ग)

भद्र (कृपालु, सदय) + आवह (उत्पन्न करने वाला, राह दिखाने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभद्रावहम्भद्रावहेभद्रावहाणि
द्वितीयाभद्रावहम्भद्रावहेभद्रावहाणि
तृतीयाभद्रावहेणभद्रावहाभ्याम्भद्रावहैः
चतुर्थीभद्रावहायभद्रावहाभ्याम्भद्रावहेभ्यः
पञ्चमीभद्रावहात् / भद्रावहाद्भद्रावहाभ्याम्भद्रावहेभ्यः
षष्ठीभद्रावहस्यभद्रावहयोःभद्रावहाणाम्
सप्तमीभद्रावहेभद्रावहयोःभद्रावहेषु
सम्बोधनहे भद्रावहहे भद्रावहेहे भद्रावहाणि

अर्थ: भद्र (कृपालु, सदय) + आवह (उत्पन्न करने वाला, राह दिखाने वाला)
English: causing prosperity

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें