🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:23:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भयत्रातृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप भयत्राता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभयत्राताभयत्रातरौभयत्रातरः
द्वितीयाभयत्रातरम्भयत्रातरौभयत्रातॄन्
तृतीयाभयत्रात्राभयत्रातृभ्याम्भयत्रातृभिः
चतुर्थीभयत्रात्रेभयत्रातृभ्याम्भयत्रातृभ्यः
पञ्चमीभयत्रातुःभयत्रातृभ्याम्भयत्रातृभ्यः
षष्ठीभयत्रातुःभयत्रात्रोःभयत्रातॄणाम्
सप्तमीभयत्रातरिभयत्रात्रोःभयत्रातृषु
सम्बोधनहे भयत्रातःहे भयत्रातरौहे भयत्रातरः

अर्थ: —
English: a saver from fear or danger, Cāṇ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें