🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:46:18 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भयप्रद (पुंलिङ्ग)

भयदायक, भयपूर्ण, भयानक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभयप्रदःभयप्रदौभयप्रदाः
द्वितीयाभयप्रदम्भयप्रदौभयप्रदान्
तृतीयाभयप्रदेनभयप्रदाभ्याम्भयप्रदैः
चतुर्थीभयप्रदायभयप्रदाभ्याम्भयप्रदेभ्यः
पञ्चमीभयप्रदात् / भयप्रदाद्भयप्रदाभ्याम्भयप्रदेभ्यः
षष्ठीभयप्रदस्यभयप्रदयोःभयप्रदानाम्
सप्तमीभयप्रदेभयप्रदयोःभयप्रदेषु
सम्बोधनहे भयप्रदहे भयप्रदौहे भयप्रदाः

अर्थ: भयदायक, भयपूर्ण, भयानक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भयप्रद (नपुंसकलिङ्ग)

भयदायक, भयपूर्ण, भयानक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभयप्रदम्भयप्रदेभयप्रदानि
द्वितीयाभयप्रदम्भयप्रदेभयप्रदानि
तृतीयाभयप्रदेनभयप्रदाभ्याम्भयप्रदैः
चतुर्थीभयप्रदायभयप्रदाभ्याम्भयप्रदेभ्यः
पञ्चमीभयप्रदात् / भयप्रदाद्भयप्रदाभ्याम्भयप्रदेभ्यः
षष्ठीभयप्रदस्यभयप्रदयोःभयप्रदानाम्
सप्तमीभयप्रदेभयप्रदयोःभयप्रदेषु
सम्बोधनहे भयप्रदहे भयप्रदेहे भयप्रदानि

अर्थ: भयदायक, भयपूर्ण, भयानक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें