🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:50:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भयार्त (पुंलिङ्ग)

डरा हुआ, आतङ्कित, भयभीत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभयार्तःभयार्तौभयार्ताः
द्वितीयाभयार्तम्भयार्तौभयार्तान्
तृतीयाभयार्तेनभयार्ताभ्याम्भयार्तैः
चतुर्थीभयार्तायभयार्ताभ्याम्भयार्तेभ्यः
पञ्चमीभयार्तात् / भयार्ताद्भयार्ताभ्याम्भयार्तेभ्यः
षष्ठीभयार्तस्यभयार्तयोःभयार्तानाम्
सप्तमीभयार्तेभयार्तयोःभयार्तेषु
सम्बोधनहे भयार्तहे भयार्तौहे भयार्ताः

अर्थ: डरा हुआ, आतङ्कित, भयभीत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भयार्त (नपुंसकलिङ्ग)

डरा हुआ, आतङ्कित, भयभीत

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभयार्तम्भयार्तेभयार्तानि
द्वितीयाभयार्तम्भयार्तेभयार्तानि
तृतीयाभयार्तेनभयार्ताभ्याम्भयार्तैः
चतुर्थीभयार्तायभयार्ताभ्याम्भयार्तेभ्यः
पञ्चमीभयार्तात् / भयार्ताद्भयार्ताभ्याम्भयार्तेभ्यः
षष्ठीभयार्तस्यभयार्तयोःभयार्तानाम्
सप्तमीभयार्तेभयार्तयोःभयार्तेषु
सम्बोधनहे भयार्तहे भयार्तेहे भयार्तानि

अर्थ: डरा हुआ, आतङ्कित, भयभीत

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें