🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:16:12 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भागदा (पुंलिङ्ग)

भा (प्रकाश, आभा) + गदा (क्रीडायष्टि या गदा, मुद्गर)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभागदाःभागदौभागदाः
द्वितीयाभागदाम्भागदौभागदः
तृतीयाभागदाभागदाभ्याम्भागदाभिः
चतुर्थीभागदेभागदाभ्याम्भागदाभ्यः
पञ्चमीभागदःभागदाभ्याम्भागदाभ्यः
षष्ठीभागदःभागदोःभागदाम्
सप्तमीभागदिभागदोःभागदासु
सम्बोधनहे भागदाःहे भागदौहे भागदाः

अर्थ: भा (प्रकाश, आभा) + गदा (क्रीडायष्टि या गदा, मुद्गर)
English: granting a share, VS.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भागदा (नपुंसकलिङ्ग)

भा (प्रकाश, आभा) + गदा (क्रीडायष्टि या गदा, मुद्गर)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभागदम्भागदेभागदानि
द्वितीयाभागदम्भागदेभागदानि
तृतीयाभागदेनभागदाभ्याम्भागदैः
चतुर्थीभागदायभागदाभ्याम्भागदेभ्यः
पञ्चमीभागदात् / भागदाद्भागदाभ्याम्भागदेभ्यः
षष्ठीभागदस्यभागदयोःभागदानाम्
सप्तमीभागदेभागदयोःभागदेषु
सम्बोधनहे भागदहे भागदेहे भागदानि

अर्थ: भा (प्रकाश, आभा) + गदा (क्रीडायष्टि या गदा, मुद्गर)
English: granting a share, VS.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें