🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:00:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भार्गी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभार्गीभार्ग्यौभार्ग्यः
द्वितीयाभार्गीम्भार्ग्यौभार्गीः
तृतीयाभार्ग्याभार्गीभ्याम्भार्गीभिः
चतुर्थीभार्ग्यैभार्गीभ्याम्भार्गीभ्यः
पञ्चमीभार्ग्याःभार्गीभ्याम्भार्गीभ्यः
षष्ठीभार्ग्याःभार्ग्योःभार्गीणाम्
सप्तमीभार्ग्याम्भार्ग्योःभार्गीषु
सम्बोधनहे भार्गिहे भार्ग्यौहे भार्ग्यः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: हञ्जिका, ब्राह्मणी, पद्मा, ब्राह्मणयष्टिका, अङ्गारवल्ली
English: a queen of the Bhargas, Pāṇ. iv, 1, 178

📚 अमरकोश में:
• भारंगी के नाम (२.४.८९) — पर्याय: हंजिका, ब्राह्मणी, पद्मा, ब्राह्मणयष्टिका

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें