🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:29:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भार्योढ (पुंलिङ्ग)

विवाहित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभार्योढःभार्योढौभार्योढाः
द्वितीयाभार्योढम्भार्योढौभार्योढान्
तृतीयाभार्योढेनभार्योढाभ्याम्भार्योढैः
चतुर्थीभार्योढायभार्योढाभ्याम्भार्योढेभ्यः
पञ्चमीभार्योढात् / भार्योढाद्भार्योढाभ्याम्भार्योढेभ्यः
षष्ठीभार्योढस्यभार्योढयोःभार्योढानाम्
सप्तमीभार्योढेभार्योढयोःभार्योढेषु
सम्बोधनहे भार्योढहे भार्योढौहे भार्योढाः

अर्थ: विवाहित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भार्योढ (नपुंसकलिङ्ग)

विवाहित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभार्योढम्भार्योढेभार्योढानि
द्वितीयाभार्योढम्भार्योढेभार्योढानि
तृतीयाभार्योढेनभार्योढाभ्याम्भार्योढैः
चतुर्थीभार्योढायभार्योढाभ्याम्भार्योढेभ्यः
पञ्चमीभार्योढात् / भार्योढाद्भार्योढाभ्याम्भार्योढेभ्यः
षष्ठीभार्योढस्यभार्योढयोःभार्योढानाम्
सप्तमीभार्योढेभार्योढयोःभार्योढेषु
सम्बोधनहे भार्योढहे भार्योढेहे भार्योढानि

अर्थ: विवाहित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें