🕉️ 23 November 2026, Monday · 03:55:25 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भूतगृह्य (पुंलिङ्ग)

भूत (प्रेत, भूत) + गृह्य (घर में रहने वाला)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभूतगृह्यःभूतगृह्यौभूतगृह्याः
द्वितीयाभूतगृह्यम्भूतगृह्यौभूतगृह्यान्
तृतीयाभूतगृह्येणभूतगृह्याभ्याम्भूतगृह्यैः
चतुर्थीभूतगृह्यायभूतगृह्याभ्याम्भूतगृह्येभ्यः
पञ्चमीभूतगृह्यात् / भूतगृह्याद्भूतगृह्याभ्याम्भूतगृह्येभ्यः
षष्ठीभूतगृह्यस्यभूतगृह्ययोःभूतगृह्याणाम्
सप्तमीभूतगृह्येभूतगृह्ययोःभूतगृह्येषु
सम्बोधनहे भूतगृह्यहे भूतगृह्यौहे भूतगृह्याः

अर्थ: भूत (प्रेत, भूत) + गृह्य (घर में रहने वाला)
English: pl. a class of domestic spirits, PārGṛ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬