🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:09:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भूमिज (पुंलिङ्ग)

मंगलग्रह

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभूमिजःभूमिजौभूमिजाः
द्वितीयाभूमिजम्भूमिजौभूमिजान्
तृतीयाभूमिजेनभूमिजाभ्याम्भूमिजैः
चतुर्थीभूमिजायभूमिजाभ्याम्भूमिजेभ्यः
पञ्चमीभूमिजात् / भूमिजाद्भूमिजाभ्याम्भूमिजेभ्यः
षष्ठीभूमिजस्यभूमिजयोःभूमिजानाम्
सप्तमीभूमिजेभूमिजयोःभूमिजेषु
सम्बोधनहे भूमिजहे भूमिजौहे भूमिजाः

अर्थ: मंगलग्रह

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भूमिज (नपुंसकलिङ्ग)

मंगलग्रह

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभूमिजम्भूमिजेभूमिजानि
द्वितीयाभूमिजम्भूमिजेभूमिजानि
तृतीयाभूमिजेनभूमिजाभ्याम्भूमिजैः
चतुर्थीभूमिजायभूमिजाभ्याम्भूमिजेभ्यः
पञ्चमीभूमिजात् / भूमिजाद्भूमिजाभ्याम्भूमिजेभ्यः
षष्ठीभूमिजस्यभूमिजयोःभूमिजानाम्
सप्तमीभूमिजेभूमिजयोःभूमिजेषु
सम्बोधनहे भूमिजहे भूमिजेहे भूमिजानि

अर्थ: मंगलग्रह
English: produced from the earth, sprung from the ground, Suśr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें