🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:39:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भृगु (पुंलिङ्ग)

एक ऋषि जो भृगुवंश का पूर्वपुरुष माना जाता हैं,इस वंश का वर्णन मनु.१.३५ में मिलता हैं, मनु से उत्पन्न दश मूलपुरुषों में से एक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभृगुःभृगूभृगवः
द्वितीयाभृगुम्भृगूभृगून्
तृतीयाभृगुणाभृगुभ्याम्भृगुभिः
चतुर्थीभृगवेभृगुभ्याम्भृगुभ्यः
पञ्चमीभृगोःभृगुभ्याम्भृगुभ्यः
षष्ठीभृगोःभृग्वोःभृगूणाम्
सप्तमीभृगौभृग्वोःभृगुषु
सम्बोधनहे भृगोहे भृगूहे भृगवः

अर्थ: एक ऋषि जो भृगुवंश का पूर्वपुरुष माना जाता हैं,इस वंश का वर्णन मनु.१.३५ में मिलता हैं, मनु से उत्पन्न दश मूलपुरुषों में से एक
संस्कृत: पर्याय: प्रपात, अतट

📚 अमरकोश में:
• खड़ी ढलान/गिरने का स्थान (२.३.४) — पर्याय: प्रपात, अतट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें