🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:13:32 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भेद्यरोग (पुंलिङ्ग)

भेद्य (विशेष्य, संज्ञा) + रोग (रुजा, बीमारी)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभेद्यरोगःभेद्यरोगौभेद्यरोगाः
द्वितीयाभेद्यरोगम्भेद्यरोगौभेद्यरोगान्
तृतीयाभेद्यरोगेणभेद्यरोगाभ्याम्भेद्यरोगैः
चतुर्थीभेद्यरोगायभेद्यरोगाभ्याम्भेद्यरोगेभ्यः
पञ्चमीभेद्यरोगात् / भेद्यरोगाद्भेद्यरोगाभ्याम्भेद्यरोगेभ्यः
षष्ठीभेद्यरोगस्यभेद्यरोगयोःभेद्यरोगाणाम्
सप्तमीभेद्यरोगेभेद्यरोगयोःभेद्यरोगेषु
सम्बोधनहे भेद्यरोगहे भेद्यरोगौहे भेद्यरोगाः

अर्थ: भेद्य (विशेष्य, संज्ञा) + रोग (रुजा, बीमारी)
English: any disease treated by incision or cutting, Suśr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬