🕉️ 20 November 2026, Friday · 04:40:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भैक्षव (नपुंसकलिङ्ग)

भिक्षूणां समूहः-अण् भिखारियों का समूह

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभैक्षवम्भैक्षवेभैक्षवाणि
द्वितीयाभैक्षवम्भैक्षवेभैक्षवाणि
तृतीयाभैक्षवेणभैक्षवाभ्याम्भैक्षवैः
चतुर्थीभैक्षवायभैक्षवाभ्याम्भैक्षवेभ्यः
पञ्चमीभैक्षवात् / भैक्षवाद्भैक्षवाभ्याम्भैक्षवेभ्यः
षष्ठीभैक्षवस्यभैक्षवयोःभैक्षवाणाम्
सप्तमीभैक्षवेभैक्षवयोःभैक्षवेषु
सम्बोधनहे भैक्षवहे भैक्षवेहे भैक्षवाणि

अर्थ: भिक्षूणां समूहः-अण् भिखारियों का समूह

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भैक्षव (पुंलिङ्ग)

भिक्षूणां समूहः-अण् भिखारियों का समूह

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभैक्षवःभैक्षवौभैक्षवाः
द्वितीयाभैक्षवम्भैक्षवौभैक्षवान्
तृतीयाभैक्षवेणभैक्षवाभ्याम्भैक्षवैः
चतुर्थीभैक्षवायभैक्षवाभ्याम्भैक्षवेभ्यः
पञ्चमीभैक्षवात् / भैक्षवाद्भैक्षवाभ्याम्भैक्षवेभ्यः
षष्ठीभैक्षवस्यभैक्षवयोःभैक्षवाणाम्
सप्तमीभैक्षवेभैक्षवयोःभैक्षवेषु
सम्बोधनहे भैक्षवहे भैक्षवौहे भैक्षवाः

अर्थ: भिक्षूणां समूहः-अण् भिखारियों का समूह
English: (fr. भिक्षु) belonging to a religious mendicant, Hcar.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें