🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:39:54 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भ्रमिन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभ्रमीभ्रमिनौभ्रमिनः
द्वितीयाभ्रमिनम्भ्रमिनौभ्रमिनः
तृतीयाभ्रमिनाभ्रमिभ्याम्भ्रमिभिः
चतुर्थीभ्रमिनेभ्रमिभ्याम्भ्रमिभ्यः
पञ्चमीभ्रमिनःभ्रमिभ्याम्भ्रमिभ्यः
षष्ठीभ्रमिनःभ्रमिनोःभ्रमिनाम्
सप्तमीभ्रमिनिभ्रमिनोःभ्रमिषु
सम्बोधनहे भ्रमिन्हे भ्रमिनौहे भ्रमिनः

अर्थ: —
English: turning round, whirling (as the wind), Bhaṭṭ.

📚 अमरकोश में:
• घूमना (३.२.९) — पर्याय: भ्रम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भ्रमिन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभ्रमिभ्रमिणीभ्रमीणि
द्वितीयाभ्रमिभ्रमिणीभ्रमीणि
तृतीयाभ्रमिणाभ्रमिभ्याम्भ्रमिभिः
चतुर्थीभ्रमिणेभ्रमिभ्याम्भ्रमिभ्यः
पञ्चमीभ्रमिणःभ्रमिभ्याम्भ्रमिभ्यः
षष्ठीभ्रमिणःभ्रमिणोःभ्रमिणाम्
सप्तमीभ्रमिणिभ्रमिणोःभ्रमिषु
सम्बोधनहे भ्रमिन् / हे भ्रमिहे भ्रमिणीहे भ्रमीणि

अर्थ: —
English: turning round, whirling (as the wind), Bhaṭṭ.

📚 अमरकोश में:
• घूमना (३.२.९) — पर्याय: भ्रम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें