🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:27:33 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भ्रष्ट (पुंलिङ्ग)

पतित, नीचे पड़ा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभ्रष्टःभ्रष्टौभ्रष्टाः
द्वितीयाभ्रष्टम्भ्रष्टौभ्रष्टान्
तृतीयाभ्रष्टेनभ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टैः
चतुर्थीभ्रष्टायभ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टेभ्यः
पञ्चमीभ्रष्टात् / भ्रष्टाद्भ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टेभ्यः
षष्ठीभ्रष्टस्यभ्रष्टयोःभ्रष्टानाम्
सप्तमीभ्रष्टेभ्रष्टयोःभ्रष्टेषु
सम्बोधनहे भ्रष्टहे भ्रष्टौहे भ्रष्टाः

अर्थ: पतित, नीचे पड़ा हुआ
संस्कृत: पर्याय: स्रस्त, ध्वस्त, स्कन्न, पन्न, च्युत

📚 अमरकोश में:
• गिरा हुआ (३.१.१०३) — पर्याय: स्रस्त, ध्वस्त, स्कन्न, पन्न, च्युत, गलित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

भ्रष्ट (नपुंसकलिङ्ग)

पतित, नीचे पड़ा हुआ

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभ्रष्टम्भ्रष्टेभ्रष्टानि
द्वितीयाभ्रष्टम्भ्रष्टेभ्रष्टानि
तृतीयाभ्रष्टेनभ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टैः
चतुर्थीभ्रष्टायभ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टेभ्यः
पञ्चमीभ्रष्टात् / भ्रष्टाद्भ्रष्टाभ्याम्भ्रष्टेभ्यः
षष्ठीभ्रष्टस्यभ्रष्टयोःभ्रष्टानाम्
सप्तमीभ्रष्टेभ्रष्टयोःभ्रष्टेषु
सम्बोधनहे भ्रष्टहे भ्रष्टेहे भ्रष्टानि

अर्थ: पतित, नीचे पड़ा हुआ
संस्कृत: पर्याय: स्रस्त, ध्वस्त, स्कन्न, पन्न, च्युत

📚 अमरकोश में:
• गिरा हुआ (३.१.१०३) — पर्याय: स्रस्त, ध्वस्त, स्कन्न, पन्न, च्युत, गलित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें