🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:13:34 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मज्जनगत (पुंलिङ्ग)

मज्जन (डुबकी लगाना, गोता लगाना) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामज्जनगतःमज्जनगतौमज्जनगताः
द्वितीयामज्जनगतम्मज्जनगतौमज्जनगतान्
तृतीयामज्जनगतेनमज्जनगताभ्याम्मज्जनगतैः
चतुर्थीमज्जनगतायमज्जनगताभ्याम्मज्जनगतेभ्यः
पञ्चमीमज्जनगतात् / मज्जनगताद्मज्जनगताभ्याम्मज्जनगतेभ्यः
षष्ठीमज्जनगतस्यमज्जनगतयोःमज्जनगतानाम्
सप्तमीमज्जनगतेमज्जनगतयोःमज्जनगतेषु
सम्बोधनहे मज्जनगतहे मज्जनगतौहे मज्जनगताः

अर्थ: मज्जन (डुबकी लगाना, गोता लगाना) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)
English: plunged in a bath, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मज्जनगत (नपुंसकलिङ्ग)

मज्जन (डुबकी लगाना, गोता लगाना) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामज्जनगतम्मज्जनगतेमज्जनगतानि
द्वितीयामज्जनगतम्मज्जनगतेमज्जनगतानि
तृतीयामज्जनगतेनमज्जनगताभ्याम्मज्जनगतैः
चतुर्थीमज्जनगतायमज्जनगताभ्याम्मज्जनगतेभ्यः
पञ्चमीमज्जनगतात् / मज्जनगताद्मज्जनगताभ्याम्मज्जनगतेभ्यः
षष्ठीमज्जनगतस्यमज्जनगतयोःमज्जनगतानाम्
सप्तमीमज्जनगतेमज्जनगतयोःमज्जनगतेषु
सम्बोधनहे मज्जनगतहे मज्जनगतेहे मज्जनगतानि

अर्थ: मज्जन (डुबकी लगाना, गोता लगाना) + गत (अन्तर्गत, अन्तःस्थित)
English: plunged in a bath, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें