🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:44:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मद्रज (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामद्रजःमद्रजौमद्रजाः
द्वितीयामद्रजम्मद्रजौमद्रजान्
तृतीयामद्रजेनमद्रजाभ्याम्मद्रजैः
चतुर्थीमद्रजायमद्रजाभ्याम्मद्रजेभ्यः
पञ्चमीमद्रजात् / मद्रजाद्मद्रजाभ्याम्मद्रजेभ्यः
षष्ठीमद्रजस्यमद्रजयोःमद्रजानाम्
सप्तमीमद्रजेमद्रजयोःमद्रजेषु
सम्बोधनहे मद्रजहे मद्रजौहे मद्रजाः

अर्थ: —
English: born in Madra, VP.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मद्रज (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामद्रजम्मद्रजेमद्रजानि
द्वितीयामद्रजम्मद्रजेमद्रजानि
तृतीयामद्रजेनमद्रजाभ्याम्मद्रजैः
चतुर्थीमद्रजायमद्रजाभ्याम्मद्रजेभ्यः
पञ्चमीमद्रजात् / मद्रजाद्मद्रजाभ्याम्मद्रजेभ्यः
षष्ठीमद्रजस्यमद्रजयोःमद्रजानाम्
सप्तमीमद्रजेमद्रजयोःमद्रजेषु
सम्बोधनहे मद्रजहे मद्रजेहे मद्रजानि

अर्थ: —
English: born in Madra, VP.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें