🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:16:48 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मन्या (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामन्यामन्येमन्याः
द्वितीयामन्याम्मन्येमन्याः
तृतीयामन्ययामन्याभ्याम्मन्याभिः
चतुर्थीमन्यायैमन्याभ्याम्मन्याभ्यः
पञ्चमीमन्यायाःमन्याभ्याम्मन्याभ्यः
षष्ठीमन्यायाःमन्ययोःमन्यानाम्
सप्तमीमन्यायाम्मन्ययोःमन्यासु
सम्बोधनहे मन्येहे मन्येहे मन्याः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: ग्रीवा, शिरोधि, कन्धरा
English: (only ifc.; cf. Pāṇ. iii, 2, 83; vi, 3, 68 Sch.) thinking one's self to be, passing for, appearing as (See काल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मन्या (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामन्याःमन्यौमन्याः
द्वितीयामन्याम्मन्यौमन्यः
तृतीयामन्यामन्याभ्याम्मन्याभिः
चतुर्थीमन्येमन्याभ्याम्मन्याभ्यः
पञ्चमीमन्यःमन्याभ्याम्मन्याभ्यः
षष्ठीमन्यःमन्योःमन्याम्
सप्तमीमन्यिमन्योःमन्यासु
सम्बोधनहे मन्याःहे मन्यौहे मन्याः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: ग्रीवा, शिरोधि, कन्धरा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें