🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:04:27 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मरणालस (नपुंसकलिङ्ग)

मरण (मरना, मृत्यु) + अलस (अक्रिय, स्फूर्तिहीन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामरणालसम्मरणालसेमरणालसानि
द्वितीयामरणालसम्मरणालसेमरणालसानि
तृतीयामरणालसेनमरणालसाभ्याम्मरणालसैः
चतुर्थीमरणालसायमरणालसाभ्याम्मरणालसेभ्यः
पञ्चमीमरणालसात् / मरणालसाद्मरणालसाभ्याम्मरणालसेभ्यः
षष्ठीमरणालसस्यमरणालसयोःमरणालसानाम्
सप्तमीमरणालसेमरणालसयोःमरणालसेषु
सम्बोधनहे मरणालसहे मरणालसेहे मरणालसानि

अर्थ: मरण (मरना, मृत्यु) + अलस (अक्रिय, स्फूर्तिहीन)
English: N. of a partic. Yoga-posture (in which only one leg is stretched out; cf. वहित्र-कर्ण), L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें