🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:28:48 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मलज्ञु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामलज्ञुःमलज्ञूमलज्ञवः
द्वितीयामलज्ञुम्मलज्ञूमलज्ञून्
तृतीयामलज्ञुनामलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभिः
चतुर्थीमलज्ञवेमलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभ्यः
पञ्चमीमलज्ञोःमलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभ्यः
षष्ठीमलज्ञोःमलज्ञ्वोःमलज्ञूनाम्
सप्तमीमलज्ञौमलज्ञ्वोःमलज्ञुषु
सम्बोधनहे मलज्ञोहे मलज्ञूहे मलज्ञवः

अर्थ: —
English: having dirty knees, MānGṛ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मलज्ञु (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामलज्ञुमलज्ञुनीमलज्ञूनि
द्वितीयामलज्ञुमलज्ञुनीमलज्ञूनि
तृतीयामलज्ञुनामलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभिः
चतुर्थीमलज्ञुने / मलज्ञवेमलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभ्यः
पञ्चमीमलज्ञुनः / मलज्ञोःमलज्ञुभ्याम्मलज्ञुभ्यः
षष्ठीमलज्ञुनः / मलज्ञोःमलज्ञुनोः / मलज्ञ्वोःमलज्ञूनाम्
सप्तमीमलज्ञुनि / मलज्ञौमलज्ञुनोः / मलज्ञ्वोःमलज्ञुषु
सम्बोधनहे मलज्ञु / हे मलज्ञोहे मलज्ञुनीहे मलज्ञूनि

अर्थ: —
English: having dirty knees, MānGṛ.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें