🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:16:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मल्लताल (पुंलिङ्ग)

मल्ल (हृष्टपुष्ट, व्यायामशील) + ताल (ताड का वृक्ष)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामल्लतालःमल्लतालौमल्लतालाः
द्वितीयामल्लतालम्मल्लतालौमल्लतालान्
तृतीयामल्लतालेनमल्लतालाभ्याम्मल्लतालैः
चतुर्थीमल्लतालायमल्लतालाभ्याम्मल्लतालेभ्यः
पञ्चमीमल्लतालात् / मल्लतालाद्मल्लतालाभ्याम्मल्लतालेभ्यः
षष्ठीमल्लतालस्यमल्लतालयोःमल्लतालानाम्
सप्तमीमल्लतालेमल्लतालयोःमल्लतालेषु
सम्बोधनहे मल्लतालहे मल्लतालौहे मल्लतालाः

अर्थ: मल्ल (हृष्टपुष्ट, व्यायामशील) + ताल (ताड का वृक्ष)
English: (in music) a kind of measure, Saṃgīt.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें