🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:03:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

महागर्भ (पुंलिङ्ग)

महा (गाय) + गर्भ (गर्भाशय, पेट)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामहागर्भःमहागर्भौमहागर्भाः
द्वितीयामहागर्भम्महागर्भौमहागर्भान्
तृतीयामहागर्भेणमहागर्भाभ्याम्महागर्भैः
चतुर्थीमहागर्भायमहागर्भाभ्याम्महागर्भेभ्यः
पञ्चमीमहागर्भात् / महागर्भाद्महागर्भाभ्याम्महागर्भेभ्यः
षष्ठीमहागर्भस्यमहागर्भयोःमहागर्भाणाम्
सप्तमीमहागर्भेमहागर्भयोःमहागर्भेषु
सम्बोधनहे महागर्भहे महागर्भौहे महागर्भाः

अर्थ: महा (गाय) + गर्भ (गर्भाशय, पेट)
English: ‘having a large womb’ (or m. ‘a l° w°’), N. of Śiva, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

महागर्भ (नपुंसकलिङ्ग)

महा (गाय) + गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामहागर्भम्महागर्भेमहागर्भाणि
द्वितीयामहागर्भम्महागर्भेमहागर्भाणि
तृतीयामहागर्भेणमहागर्भाभ्याम्महागर्भैः
चतुर्थीमहागर्भायमहागर्भाभ्याम्महागर्भेभ्यः
पञ्चमीमहागर्भात् / महागर्भाद्महागर्भाभ्याम्महागर्भेभ्यः
षष्ठीमहागर्भस्यमहागर्भयोःमहागर्भाणाम्
सप्तमीमहागर्भेमहागर्भयोःमहागर्भेषु
सम्बोधनहे महागर्भहे महागर्भेहे महागर्भाणि

अर्थ: महा (गाय) + गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा)
English: ‘having a large womb’ (or m. ‘a l° w°’), N. of Śiva, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें