🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:51:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

महापक्ष (पुंलिङ्ग)

गरुड़ का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामहापक्षःमहापक्षौमहापक्षाः
द्वितीयामहापक्षम्महापक्षौमहापक्षान्
तृतीयामहापक्षेणमहापक्षाभ्याम्महापक्षैः
चतुर्थीमहापक्षायमहापक्षाभ्याम्महापक्षेभ्यः
पञ्चमीमहापक्षात् / महापक्षाद्महापक्षाभ्याम्महापक्षेभ्यः
षष्ठीमहापक्षस्यमहापक्षयोःमहापक्षाणाम्
सप्तमीमहापक्षेमहापक्षयोःमहापक्षेषु
सम्बोधनहे महापक्षहे महापक्षौहे महापक्षाः

अर्थ: गरुड़ का विशेषण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

महापक्ष (नपुंसकलिङ्ग)

गरुड़ का विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामहापक्षम्महापक्षेमहापक्षाणि
द्वितीयामहापक्षम्महापक्षेमहापक्षाणि
तृतीयामहापक्षेणमहापक्षाभ्याम्महापक्षैः
चतुर्थीमहापक्षायमहापक्षाभ्याम्महापक्षेभ्यः
पञ्चमीमहापक्षात् / महापक्षाद्महापक्षाभ्याम्महापक्षेभ्यः
षष्ठीमहापक्षस्यमहापक्षयोःमहापक्षाणाम्
सप्तमीमहापक्षेमहापक्षयोःमहापक्षेषु
सम्बोधनहे महापक्षहे महापक्षेहे महापक्षाणि

अर्थ: गरुड़ का विशेषण
English: having a gr° party or numerous adherents, Mn.; Kām.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬