🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:28:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मागध (पुंलिङ्ग)

मगध देश में रहने वाला, या उससे संबद्ध, या मगध के अधिवासि

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामागधःमागधौमागधाः
द्वितीयामागधम्मागधौमागधान्
तृतीयामागधेनमागधाभ्याम्मागधैः
चतुर्थीमागधायमागधाभ्याम्मागधेभ्यः
पञ्चमीमागधात् / मागधाद्मागधाभ्याम्मागधेभ्यः
षष्ठीमागधस्यमागधयोःमागधानाम्
सप्तमीमागधेमागधयोःमागधेषु
सम्बोधनहे मागधहे मागधौहे मागधाः

अर्थ: मगध देश में रहने वाला, या उससे संबद्ध, या मगध के अधिवासि
संस्कृत: पर्याय: मगध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

मागध (नपुंसकलिङ्ग)

मगध देश में रहने वाला, या उससे संबद्ध, या मगध के अधिवासि

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामागधम्मागधेमागधानि
द्वितीयामागधम्मागधेमागधानि
तृतीयामागधेनमागधाभ्याम्मागधैः
चतुर्थीमागधायमागधाभ्याम्मागधेभ्यः
पञ्चमीमागधात् / मागधाद्मागधाभ्याम्मागधेभ्यः
षष्ठीमागधस्यमागधयोःमागधानाम्
सप्तमीमागधेमागधयोःमागधेषु
सम्बोधनहे मागधहे मागधेहे मागधानि

अर्थ: मगध देश में रहने वाला, या उससे संबद्ध, या मगध के अधिवासि
संस्कृत: पर्याय: मगध

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें