🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:56:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

मीनध्वज (पुंलिङ्ग)

मीन (मछली) + ध्वज (ध्वज, झण्डा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमामीनध्वजःमीनध्वजौमीनध्वजाः
द्वितीयामीनध्वजम्मीनध्वजौमीनध्वजान्
तृतीयामीनध्वजेनमीनध्वजाभ्याम्मीनध्वजैः
चतुर्थीमीनध्वजायमीनध्वजाभ्याम्मीनध्वजेभ्यः
पञ्चमीमीनध्वजात् / मीनध्वजाद्मीनध्वजाभ्याम्मीनध्वजेभ्यः
षष्ठीमीनध्वजस्यमीनध्वजयोःमीनध्वजानाम्
सप्तमीमीनध्वजेमीनध्वजयोःमीनध्वजेषु
सम्बोधनहे मीनध्वजहे मीनध्वजौहे मीनध्वजाः

अर्थ: मीन (मछली) + ध्वज (ध्वज, झण्डा)
English: = -केतन, HYogaś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬